Konya Ovası'nda alarm!

Konya Ovası’nda obruk alarmı: Sayı 740’ı aştı

Konya Kapalı Havzası’nda obruk oluşumlarına ilişkin çalışmalar sürerken, tespit edilen obruk sayısının 740’ın üzerine çıktığı bildirildi. Obrukların yaklaşık 700’ünün Konya’da, 25-30’unun Karaman’da, 8-10’unun ise Aksaray’da bulunduğu belirtildi.

Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, geçmiş yıllarda Konya’da yaklaşık 600 obruk bulunduğunun değerlendirildiğini, bugün ise bu sayının 700 seviyesine ulaştığını açıkladı.

Karapınar’da 500’den 600’e çıktı

Obruklardaki artışın özellikle Karapınar çevresinde dikkat çektiğini belirten Arık, 2020 yılında bölgede yaklaşık 500 obruk tespit edildiğini, günümüzde ise bu sayının 600 civarına yükseldiğini söyledi.

AFAD’ın Konya, Karaman ve Aksaray için duyarlılık çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Arık, Konya için tehlike haritasının hazırlanmasına yönelik çalışmaların da devam ettiğini ifade etti.

Obrukların oluşumunda su kritik rol oynuyor

Prof. Dr. Arık’a göre obrukların oluşumunda bölgenin jeolojik yapısı başta olmak üzere yer altı suyunun hareketi, seviyesi ve karakteristiği önemli rol oynuyor.

Suda çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlarda su ve kaya etkileşimiyle yer altında zaman içerisinde boşluklar oluşabiliyor. Bu boşlukların büyümesi ve üzerlerindeki kaya kütlesini taşıyamaması sonucunda ise obruklar meydana geliyor.

Konya yöresindeki hafif asidik özellikteki suların da kayaçların çözünmesini artıran faktörlerden biri olduğu belirtiliyor.

Kuraklık ve aşırı su kullanımı etkili

İklim değişikliğinin neden olduğu uzun süreli kuraklıklar ve ani yağışlar, yer altı su seviyelerindeki değişimleri etkiliyor. Tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için yer altı sularına olan talebin artması da bölgedeki risk açısından önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Arık, özellikle aşırı su talebinin yer altı su seviyesini etkileyen temel faktörlerden biri olduğunu vurguladı.

Deprem-obruk ilişkisi henüz net değil

Fayların, yer altındaki su hareketini kolaylaştıran kırık ve süreksizlikler oluşturması nedeniyle obruk oluşumlarında etkili olabileceği belirtiliyor. Depremlerin de bazı durumlarda çökmeleri tetikleyebildiği ifade ediliyor.

Ancak uzmanlara göre Konya bölgesinde obrukların tam olarak ne zaman oluştuğuna ilişkin yeterli tarihsel veri bulunmaması, deprem-obruk ilişkisini kesin biçimde ortaya koymayı zorlaştırıyor.

Bazı depremlerin ardından günler veya haftalar içerisinde obruk oluşumlarının gözlendiği belirtilse de, mevcut verilerin doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli olmadığı ifade ediliyor.