Erdoğan’dan nafaka düzenlemesi için yeni talimat!

Alternatif formüller masada

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla nafaka düzenlemesinde kapsamlı bir çalışma başlatılıyor. Meclis’e sunulması beklenen düzenlemenin, tarafların görüşleri daha geniş kapsamda değerlendirilmek üzere 13’üncü Yargı Paketi’nden çıkarıldığı belirtiliyor. Yeni çalışmada evlilik süresi, nafaka talep eden kişinin ekonomik durumu ve sosyal koşullar gibi kriterlerin belirleyici olması üzerinde duruluyor.

Düzenleme için yeni çalışma başlatılacak

NTV’den Özgür Akbaş’ın haberine göre, Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafaka uygulamasına ilişkin iptal kararının ardından hazırlanan çalışma, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla genişletilecek.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler’in, AK Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında nafaka düzenlemesine ilişkin alternatifli bir sunum yaptığı öğrenildi. Ancak Erdoğan’ın, konunun çok sayıda kesimi ilgilendirdiğine dikkat çekerek farklı tarafların görüşlerinin daha kapsamlı biçimde alınmasını istediği belirtildi.

Bu doğrultuda AK Partili kurmayların kadın dernekleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ilgili birimleri, akademisyenler ve aile mahkemelerinde görev yapan hâkimlerle görüşmesi planlanıyor. Daha önce hazırlanan raporların da yeniden incelenmesi ve elde edilecek değerlendirmeler doğrultusunda alternatifleri içeren yeni bir metin hazırlanması bekleniyor.

Nafaka süresinde hangi kriterler etkili olacak?

Yeni düzenleme kapsamında öne çıkan seçeneklerden biri, nafaka süresinin her boşanma dosyasının kendi koşullarına göre belirlenmesi.

Bu modelde mahkemelerin karar verirken şu kriterleri değerlendirmesi gündemde:

Evlilik süresi: Evliliğin kaç yıl sürdüğü.

Yaş ve sağlık durumu: Nafaka talep eden kişinin yaşı ve çalışma hayatına katılmasını etkileyen sağlık koşulları.

Çalışma durumu: Nafaka talep eden kişinin çalışıp çalışmadığı ve kendi geçimini sağlayabilme imkânı.

Ekonomik koşullar: Kişinin gelir durumu, geçim imkânları ve yoksulluğa düşme riski.

Sosyal koşullar: Tarafların yaşam şartları ve yeniden evlenme ihtimali gibi unsurlar.

Hâkimin tüm kriterleri birlikte değerlendirerek nafakanın süresini belirlemesi seçenekler arasında yer alıyor. Koşulların gerektirmesi durumunda süresiz nafakaya hükmedilmesi ihtimali de gündemde bulunuyor.

Ancak bu başlıkların henüz kesinleşmiş bir düzenleme olmadığı, üzerinde çalışılan alternatifler arasında yer aldığı vurgulanıyor.

Süresiz nafaka düzenlemesinde AYM kararı

Anayasa Mahkemesi, boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının süresine ilişkin mevcut düzenlemeyi geçtiğimiz haziran ayında oy çokluğuyla iptal etmişti. Kararın ardından TBMM’ye yeni bir düzenleme yapılması için dokuz aylık süre tanınmıştı.

İptal kararının ardından hazırlanan yeni yasal çerçevenin, nafaka uygulamasına ilişkin tartışmaları ve farklı talepleri dikkate alacak şekilde yeniden ele alınması bekleniyor.

Mevcut sistemde yoksulluk nafakası nasıl uygulanıyor?

Türk hukukunda nafaka, farklı amaçlara hizmet eden türlere ayrılıyor. Boşanma sürecinde ekonomik açıdan zor durumda kalan eşin ve çocukların korunması için çeşitli nafaka uygulamaları bulunuyor.

Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşe, kanunda belirtilen koşulların sağlanması hâlinde bağlanabiliyor. Nafaka talep eden tarafın diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücünün bulunması gerekiyor. Mevcut kanunda bu nafaka türü için belirli bir yıl sınırı bulunmuyor.

Tedbir nafakası: Boşanma davası devam ederken ekonomik açıdan güç durumda kalabilecek eşin ve çocukların korunması amacıyla uygulanıyor. Mahkeme, tarafların koşullarını değerlendirerek geçici ödeme kararı verebiliyor.

İştirak nafakası: Boşanma sonrasında velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer yaşam giderlerine katkı sağlamasını amaçlıyor. Çocuğun ergin olmasıyla birlikte bu nafaka türü genel olarak sona eriyor.

Yardım nafakası: Kanunda belirtilen koşulların oluşması hâlinde, geçimini sağlayamayan aile bireyleri için talep edilebiliyor. Ergin olduktan sonra eğitimine devam eden çocuklar bakımından da koşullara göre yardım nafakası gündeme gelebiliyor.

Süresiz nafaka her durumda ömür boyu devam etmiyor

Mevcut mevzuatta yoksulluk nafakasının belirli bir süreyle sınırlandırılmamış olması, her durumda ömür boyu devam edeceği anlamına gelmiyor.

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi hâlinde yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erebiliyor. Ayrıca fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme koşullarının kanıtlanması gibi durumlarda mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması mümkün olabiliyor.

Nafaka yükümlüsünün ekonomik koşullarındaki değişiklikler de somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebiliyor.

Yeni düzenlemede son karar bekleniyor

Nafaka düzenlemesine ilişkin yeni çalışmada hem nafaka alan tarafın ekonomik ve sosyal güvencesinin korunması hem de nafaka yükümlülüğünün adil ve ölçülü biçimde belirlenmesi konularının ele alınması bekleniyor.

Kadın dernekleri, akademisyenler, ilgili bakanlık birimleri ve hukukçuların görüşleri doğrultusunda alternatiflerin yeniden değerlendirilmesi planlanıyor. Çalışmanın ardından hangi modelin tercih edileceği ve düzenlemenin TBMM’ye ne zaman sunulacağı netlik kazanacak.