Fırsatçılık iddiaları büyüyor!

Depozito Yönetim Sistemi'nin (DOA) 1 Temmuz 2026 itibarıyla uygulanmaya başlamasının ardından, bazı ambalajlı içeceklerde depozito bedelinin gerekçe gösterilerek 3 ila 5 lira arasında fahiş fiyat artışı yapıldığı iddiaları gündeme geldi. Gelişmeler üzerine hem tüketici örgütleri harekete geçti hem de Ticaret İl Müdürlüğü kapsamlı denetim başlattı.

Bursa Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Sıtkı Yılmaz, sistemin geri dönüşüm, çevrenin korunması ve ülke ekonomisine katkı açısından önemli bir adım olduğunu belirterek, uygulamanın fırsatçılığa dönüştürülmemesi gerektiğini söyledi. Yılmaz, depozito uygulaması kapsamında tüketicilere ürün başına 1 lira iade yapılmasının ardından özellikle su başta olmak üzere bazı ambalajlı ürünlerde yüksek oranlı zam iddialarının ortaya çıktığını ifade etti.

Vatandaşlardan çok sayıda başvuru aldıklarını belirten Yılmaz, tüketicilere fiş ve faturalarını mutlaka saklamaları, ürünlerin depozito öncesi ve sonrası fiyatlarını karşılaştırmaları ve haklarını aramak için Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu ile tüketici örgütlerine başvurmaları çağrısında bulundu.

Yılmaz ayrıca geri dönüşüm sorumluluğunun yalnızca tüketicilere değil; üretici, satıcı ve marketlere de ait olduğunu vurgulayarak, birden fazla firmanın koordineli şekilde fiyat artırdığının belirlenmesi halinde Rekabet Kurumu'nun da inceleme yapması gerektiğini dile getirdi. Fahiş fiyat kavramının daha net tanımlanmasının tüketicilerin hak arama sürecini kolaylaştıracağını da sözlerine ekledi.

Öte yandan Ticaret İl Müdürlüğü, Ticaret Bakanı'nın talimatıyla su ve içecek sektöründe denetim başlattı. Açıklamada, Türkiye Çevre Ajansı'nın üreticilerin ödediği Depozito Kullanım Bedeli'ni (DEKAB) 1 Temmuz itibarıyla plastik, cam ve alüminyum ambalajlarda 1,5 liraya yükselttiği, üreticilerin bu maliyeti satış fiyatlarına yansıttığı belirtildi. Ancak bazı perakende işletmelerinin maliyet artışının üzerinde zam yaparak durumu fırsata çevirdiğinin değerlendirildiği ifade edildi.

Bu kapsamda ulusal ve yerel zincir marketler ile su ve maden suyu üretim tesislerinde denetimler gerçekleştirildi. İncelemelerde 1 Temmuz öncesi ve sonrası fiyatlar karşılaştırıldı, işletmelerden son üç aya ait alış-satış faturaları ve savunmaları istendi.

6-8 Temmuz tarihleri arasında üretim tesisleri dahil 60'ın üzerinde işletmede 170 ürün denetlenirken, yaklaşık 60 işletme hakkında değerlendirme yapılması amacıyla dosyalar Ticaret Bakanlığı'na gönderildi. Yetkililer, su, soda ve diğer ambalajlı içeceklere yönelik piyasa denetimlerinin önümüzdeki dönemde de kesintisiz sürdürüleceğini açıkladı.