Araç kiralama yönetmeliği değişiyor!

Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralama süreçlerine ilişkin kapsamlı düzenlemeler içeren ''Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”nı hazırlayarak kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı. Taslakla, araç kiralama faaliyetlerinin belirli standartlar çerçevesinde kurumsal bir yapıya kavuşturulması ve tüketici haklarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Hazırlanan taslak kapsamında, taşıt kiralama faaliyetlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, sözleşme koşullarının netleştirilmesi ve araçların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor. Düzenleme, bireysel tüketicilere yönelik kiralamaları kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamalar kapsam dışında bırakılıyor.

Yetki Belgesi Zorunluluğu ve Bilgi Sistemi

Taslağa göre, ticari amaçla taşıt kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin ikamet ya da başka bir ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması şartı aranacak. Kiralama sorumlularının ise en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması gerekecek.

Bakanlık, kiralama faaliyetleri ile kiralanan taşıtların izlenmesi ve denetlenmesi amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kuracak. Yetki belgesi başvuruları ve tüm belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.

Araçlara Yaş, Kilometre ve Çevre Şartı

Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak araçlara yaş ve kilometre sınırı getirilecek. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplam en az 10 araca sahip olması gerekecek.

Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için ise biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla, filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilecek. Bu uygulamayla çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.

Depozito ve Sözleşme Düzenlemeleri

Taslakta, tüketicilerin en çok mağduriyet yaşadığı konuların başında gelen depozito uygulamasına da sınırlama getiriliyor. Buna göre, 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Taşıtın iade edilmesinin ardından depozito bedelinin 7 gün içinde tüketiciye ödenmesi zorunlu olacak.

Ön ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve kesinti yapılmadan iptal hakkı tanınacak. Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek.

Bakımı Yapılmayan Araçlar Kiraya Verilemeyecek

Periyodik bakımı zamanında yapılmayan araçların kiralanması yasaklanacak. Mevsim şartlarının gerektirdiği dönemlerde, kiracının talebi üzerine kış lastiği işletme tarafından sağlanacak. Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve ek ücret talep edilemeyecek.

Mahkeme kararı olmadan kiracıdan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilmesinin önüne geçilecek. Ayrıca kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi hizmetlerin ücretsiz sunulması zorunlu olacak.

İlan Sitelerine Denetim Yükümlülüğü

İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek. Mevcut işletmelere, düzenlemelere uyum sağlamaları ve yetki belgesi almaları için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.