Trump "Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan edeceğim"!

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la devam eden çatışmalara ilişkin yaptığı son açıklamada Hürmüz Boğazı konusunda dikkat çeken bir çıkışta bulundu. New York'ta katıldığı bir etkinlikte konuşan Trump, İran'ın tamamen mağlup edilmesinin ardından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı “ABD toprağı” ilan edeceğini söyledi.

Trump ayrıca ABD Donanması'nın boğazda “tam abluka” uyguladığını savunarak, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü kaybettiğini öne sürdü. ABD Başkanı daha önce de boğaz üzerinde “tam kontrol” sağladıklarını ve bu kontrolü sürdürebileceklerini ifade etmişti.

İran'dan Washington'a sert mesaj

Trump'ın açıklamasına İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi'den sert yanıt geldi. Garibabadi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın siyasi bir açıklama, askeri güç veya kararnameyle başka bir ülkenin toprağı haline getirilemeyeceğini vurguladı.

İranlı yetkili, “Hürmüz Boğazı, ne tweetle ele geçirilebilir ne uçak gemisiyle ne emir çıkararak ne de seçim konuşmasıyla” ifadelerini kullandı. Garibabadi ayrıca İran'ın tehditlerden veya güç gösterilerinden çekinmeyeceğini savundu.

Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde olduğunu savunarak, boğazın yalnızca İran'ın kararıyla açılıp kapanacağını söyledi. İran yönetimi, ABD'nin bölgedeki deniz ablukası ve müdahaleleri devam ettiği sürece boğazın yeniden açılmayacağını savunuyor.

Hürmüz Boğazı neden kritik?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Arap Denizi'ne bağlayan dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri. Savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin bu güzergâhtan geçtiği belirtiliyordu.

Bu nedenle boğazdaki deniz trafiğinin kısıtlanması yalnızca ABD ve İran'ı değil, küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkiliyor. Boğazın uzun süre kapalı kalması veya geçişlerin ciddi biçimde sınırlandırılması petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde yeni baskılar oluşturabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Ateşkesin geleceği de belirsiz

Hürmüz Boğazı tartışması, ABD ile İran arasındaki ateşkes ve müzakere sürecinin en kritik başlıklarından biri haline gelmiş durumda. Taraflar arasında imzalanan mutabakatın geleceği belirsizliğini korurken, mevcut ateşkesin 17 Ağustos'ta sona ermesi bekleniyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD'den gelen mesajların henüz doğrudan müzakere anlamına gelmediğini ve Tahran'ın yeni görüşmeler konusunda karar vermediğini açıkladı.

ABD'den “abluka” vurgusu

Trump yönetimi son günlerde Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeleri yalnızca diplomatik değil, askeri ve ekonomik baskı unsurlarıyla birlikte ele alıyor. Trump, ABD'nin uyguladığı deniz ablukasını “dünya için büyük bir hizmet” olarak nitelendirirken, Washington yönetiminin İran üzerindeki ekonomik baskıyı da artırabileceği mesajını veriyor.

Öte yandan Trump'ın “ABD toprağı” açıklamasının nasıl uygulanacağına ilişkin herhangi bir hukuki veya siyasi ayrıntı paylaşılmadı. Bazı ABD'li yetkililerin ise Trump'ın sözlerinin ciddi bir ilhak planından ziyade şaka niteliğinde olduğunu değerlendirdiği bildirildi.

Gerilim yeniden tırmanıyor

Trump'ın açıklaması ile İran'ın sert karşılığı, Hürmüz Boğazı'nın ABD-İran çatışmasının merkezindeki konumunu bir kez daha ortaya koydu. Washington “kontrol” ve “abluka” söylemini sürdürürken Tahran, boğaz üzerindeki hakimiyet iddiasından geri adım atmıyor.

Tarafların karşılıklı açıklamalarının yanı sıra ateşkesin geleceği ve boğazdaki gemi trafiğinin yeniden başlayıp başlamayacağı, önümüzdeki günlerde bölgedeki gerilimin yönünü belirleyecek en önemli başlıklar arasında bulunuyor.