İstanbul'da kaçan barış fırsatı! 2.Dünya Savaşı'ndan beri en kanlı savaş!

Rusya ile Ukrayna arasında Şubat 2022'de başlayan savaşın ardından Mart ayında İstanbul'da yürütülen barış müzakereleri, çatışmaların diplomatik yollarla sona erdirilmesi açısından en önemli fırsatlardan biri olarak değerlendiriliyor. Aradan geçen dört yılın ardından açıklanan yeni veriler, o dönemde sonuç alınamayan görüşmelerin insani maliyetini yeniden gündeme taşıdı.

ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi'nin (CSIS) Temmuz 2026 tarihli raporuna göre savaşta Rusya ve Ukrayna'nın toplam askeri zayiatı 2 milyonu aştı. Pek çok araştırmacı, 2022 baharında yürütülen İstanbul görüşmelerinin başarısızlığa uğramasında Batılı ülkelerin tutumunun da etkili olduğu görüşünü savunuyor.

İstanbul'da anlaşmaya en çok yaklaşılan dönem

Rusya ile Ukrayna heyetleri, Mart ve Nisan 2022'de İstanbul'da yürütülen müzakerelerde Ukrayna'nın tarafsızlığı, güvenlik garantileri ve bazı askeri düzenlemeler konusunda önemli ölçüde yakınlaşmıştı.

29 Mart 2022'de İstanbul'da yüz yüze yapılan görüşmelerin ardından taraflar ortak bir bildiri üzerinde uzlaşıldığını duyurmuştu. Taslak metne göre Ukrayna'nın kalıcı tarafsız ve nükleer silaha sahip olmayan bir devlet olması, askeri ittifaklara katılmaması ve ülkesinde yabancı askeri üs ya da birlik bulundurmaması öngörülüyordu.

Bunun karşılığında Ukrayna'nın saldırıya uğraması halinde garantör ülkelerin uçuşa yasak bölge ilanı, silah desteği sağlaması ve gerektiğinde askeri müdahalede bulunmasına ilişkin güvenlik mekanizmaları masaya konulmuştu. Ayrıca Kırım'ın statüsünün 10 ila 15 yıllık süreçte barışçıl yollarla çözülmesi önerisi de taslakta yer alıyordu.

Müzakereler neden sonuçsuz kaldı?

Ukrayna'nın Avrupa Birliği üyelik hedefini engellemeyen İstanbul mutabakatı, Batılı ülkelerden beklenen siyasi desteği alamadı.

2022 yılında hem Belarus hem de Türkiye'deki müzakerelerde Ukrayna heyetine başkanlık eden Davyd Arakhamia, daha sonra yaptığı açıklamada dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın Kiev ziyareti sırasında, "Ruslarla hiçbir şey imzalamayalım, savaşmaya devam edelim" mesajını verdiğini söylemişti.

Batılı liderlerin Kiev ziyaretlerinin ardından Ukrayna yönetimi müzakere pozisyonunu sertleştirdi. Nisan ayı sonuna doğru Kiev yönetimi, herhangi bir anlaşmanın ön şartı olarak Rusya'nın Donbas'tan çekilmesini talep etmeye başladı.

Ukrayna Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Oleksiy Danilov'un 2 Mayıs 2022'de yaptığı, "Rusya ile anlaşma imkansız. Yalnızca teslimiyet kabul edilebilir." açıklaması ise tarafların kısa sürede ne kadar uzaklaştığını ortaya koydu.

Müzakerelerin Mayıs ayında tamamen sona ermesinin ardından çeşitli gözlemciler ve eski yetkililer, barış anlaşmasının masada olduğunu ancak Batılı ülkelerin etkisi, Buça'daki katliamın yarattığı atmosfer ve Kiev yönetiminin askeri başarı beklentisinin süreci çıkmaza soktuğunu savundu.

Askeri kayıplar katlanarak arttı

Savaşın ilk aylarında tarafların askeri kayıpları on binlerle ifade edilirken, dört yıl içinde tablo dramatik biçimde değişti.

2022 yılı Nisan ayı başındaki tahminlere göre:

Rusya'nın 7 ila 15 bin askeri hayatını kaybetmiş, toplam askeri zayiatı ise 30 ila 45 bin seviyesindeydi.Ukrayna'nın ise 3 ila 5 bin askerini kaybettiği, toplam askeri zayiatının 10 ila 20 bin arasında olduğu değerlendiriliyordu.

CSIS'in Temmuz 2026 raporuna göre ise:

Rusya'nın ölen asker sayısı 400 ila 450 bine yükseldi.Toplam Rus askeri zayiatı yaklaşık 1,4 milyona ulaştı.Ukrayna'nın ölen asker sayısı 125 ila 150 bin arasında hesaplandı.Ukrayna'nın toplam askeri zayiatı ise 525 ila 625 bin seviyesine çıktı.

Böylece iki ülkenin toplam askeri zayiatı 2 milyonun üzerine çıkarak, tarihin en kanlı muharebelerinden biri kabul edilen Stalingrad Muharebesi'ndeki toplam kayıpları da aşmış oldu.

Rusya'da insan gücü sorunu büyüyor

Rapora göre savaşın yükü Rusya'nın tüm bölgelerine eşit dağılmıyor. Özellikle ekonomik açıdan dezavantajlı bölgeler ile etnik azınlıkların yoğun yaşadığı yerleşimler çok daha ağır kayıplar verdi.

Rus muhalif medyasında, ülkenin bazı küçük ve uzak yerleşimlerinde askerlik çağındaki erkek nüfusun neredeyse kalmadığı yönündeki haberlerin arttığı belirtiliyor.

Araştırma ayrıca Rusya'nın cephede verdiği kayıpları aynı hızda yeni askerlerle telafi etmekte zorlandığını ortaya koyuyor. Bu durumun Kuzey Kore askerlerinin cephede görevlendirilmesi ve paralı askerlere daha fazla başvurulmasıyla da kendini gösterdiği ifade ediliyor.

Sivil kayıplar da yükselmeye devam ediyor

Birleşmiş Milletler verilerine göre Mayıs 2026 sonu itibarıyla savaşta en az 16 bin 89 sivil yaşamını yitirirken, 46 bin 627 sivil yaralandı.

BM, işgal altındaki bölgeler ile aktif çatışma alanlarında doğrulama yapılamadığı için gerçek sivil kayıp sayısının açıklanan rakamların önemli ölçüde üzerinde olabileceğine dikkat çekiyor.