TDT'nin "Türk Yüzyılı" temalı 13. zirvesi Ankara'da başladı. Dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralan Türkiye'de Cumhurbaşkanı Erdoğan, birlik çağrısı yaparak teknoloji, ticaret ve bölgesel barış vurgusu yaptı.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) 13. zirvesi, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Ankara'da başladı. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen zirvede Türk devletlerinin liderlerine hitap eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk dünyasının birlik ve beraberliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Erdoğan, “Türk ailesinde ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar kardeşiz” ifadelerini kullandı.
Zirveye Kazakistan, Türkmenistan ve Kırgızistan başta olmak üzere üye ve gözlemci ülkelerin temsilcileri katılırken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in önceden planlanmış programı nedeniyle zirvede yer almayacağı bildirilmişti. Türkiye, zirve kapsamında TDT dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldı.
Erdoğan'dan Türk dünyasına birlik ve beraberlik çağrısı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının başında devlet başkanlarını, TDT Genel Sekreteri'ni ve heyet üyelerini selamlayarak Ankara'da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Cumhuriyet'in 103'üncü yıl dönümünün liderlerin katılımıyla büyük bir gurur ve coşkuyla kutlandığını belirten Erdoğan, Cumhuriyet Bayramı sevincine ortak olan liderlere teşekkür etti. Türk devletlerinin liderleriyle ortak geleceği konuşmak üzere bir araya geldiklerini ifade etti.
Dün açılışı gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı Medeniyet Parkı'nın ülkeler arasındaki birlikteliği daha da güçlendirdiğini belirten Erdoğan, liderlerin katılımıyla verilen aile fotoğrafının geçmişe bağlılığın ve ortak geleceği birlikte inşa etme iradesinin sembolü olduğunu söyledi.
Zirvenin teması: Türk Yüzyılı
Zirvenin temasının merhum İsmail Gaspıralı'nın fikirlerinden ilham alınarak “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” şeklinde belirlendiğini aktaran Erdoğan, bu üç başlığın Türk dünyasının ortak geleceği açısından önemine dikkat çekti.
Erdoğan, dilde birliğin ortak kültürel hazinenin yaşatılması, geliştirilmesi ve ülkelerin birbirini aracısız anlayabilmesi anlamına geldiğini ifade etti.
Fikirde birliğin ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve müşterek stratejiler geliştirmek olduğunu belirten Erdoğan, işte birliğin ise alınan kararların somut sonuçlara dönüştürülmesiyle mümkün olacağını vurguladı.
Türkiye, TDT dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldığını açıkladı. Azerbaycan'a dönem başkanlığı süresince gösterdiği çalışmalar dolayısıyla teşekkür eden Erdoğan, Türkiye'nin başkanlık döneminde teşkilatın kurumsal birikimini somut kazanımlara dönüştürmeyi hedeflediklerini söyledi.
Bu kapsamda ortak dilin yaygınlaştırılması, spor ve kültürel etkinliklerin desteklenmesi, Türk devletleri arasında seyahatlerin kolaylaştırılması ve kardeşlik bağlarının pekiştirilmesi gibi alanlarda ilerleme kaydedilmesinin amaçlandığını belirtti.
Erdoğan ayrıca aile kurumunun güçlendirilmesine ve kadınların toplumdaki rolünün desteklenmesine önem verdiklerini ifade etti. Aile ve Kadın Konseyi Yüksek Onur Kurulu'nun ilk toplantısının eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
KKTC ve Türkmenistan mesajı
Türk dünyasının birlik ve beraberliğine vurgu yapan Erdoğan, teşkilatın aile fotoğrafında ayrılığa ve anlaşmazlığa yer olmadığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz” dedi.
Bu kapsamda TDT'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile temaslarını artırmasını beklediğini ifade eden Erdoğan, Türkmenistan'ın teşkilat çalışmalarına sunduğu katkıları da takdirle karşıladıklarını söyledi.
Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov'un liderliğine değinen Erdoğan, Türkmenistan'ı en kısa zamanda teşkilatta tam üye olarak görmeyi temenni ettiklerini belirtti.
Güney Kafkasya'da kalıcı barış vurgusu
Konuşmasında bölgesel gelişmelere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, barış ve istikrarın hâkim olduğu bir Güney Kafkasya'nın yalnızca bölge ülkelerine değil, bütün Türk dünyasına önemli fırsatlar sunacağını ifade etti.
Azerbaycan ile Ermenistan arasında yürütülen temasları desteklediklerini belirten Erdoğan, kalıcı barışın sağlanması için Türkiye'nin gerekli katkıyı sunmaya devam edeceğini söyledi.
Bölgede yaşanan anlaşmazlıkların hiçbir tarafa kazanç sağlamadığını vurgulayan Erdoğan, bu gelişmelerin küresel ekonomi, ticaret ve enerji piyasaları üzerinde de ağır sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti.
İran ile son dönemde yeniden yükselen gerilimin diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini belirten Erdoğan, sorunların silahlar yerine diplomatik yöntemlerle aşılması temennisinde bulundu.
Filistin ve Gazze için ortak hareket çağrısı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında Filistin meselesine de geniş yer ayırdı. Türk devletlerinin Filistin sorununun adil şekilde çözülmesi için daha fazla çaba göstermesi gerektiğini ifade etti.
Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve bölgenin yeniden imar çalışmalarının bir an önce başlatılması için gerekli katkının sağlanması gerektiğini belirten Erdoğan, Türk devletlerinin bu süreçte ortak sorumluluk üstlenmesinin önemine işaret etti.
Erdoğan, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen Filistin Devleti'nin kurulmasına destek vermeyi sürdüreceklerini vurguladı.
Türk dünyası güçlü ticaret ve enerji merkezine dönüşebilir
Türk devletlerinin geçmişte olduğu gibi gelecekte de ortak kaderi paylaştığını belirten Erdoğan, her üye ülkenin millî hassasiyetlerinin gözetilmesi ve kazan-kazan anlayışıyla ortak çıkarların geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürülmesinin mümkün olduğunu ifade eden Erdoğan, bu hedef doğrultusunda ülkeler arasındaki iş birliğinin artırılması gerektiğini kaydetti.
Bu noktada Trans Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geleceğin ticaretine yön verecek stratejik bir güzergâh olduğuna dikkat çekti.
Siber güvenlik, uydu ve dijital ticaret projeleri gündemde
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk devletleri arasındaki iş birliğinin yalnızca siyasi ve ekonomik alanlarla sınırlı kalmaması, teknoloji ve dijital güvenlik alanlarında da geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar önemli hâle geldiğini belirten Erdoğan, siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının en kısa sürede imzalanarak hayata geçirilmesini beklediklerini söyledi.
Erdoğan'ın konuşmasında öne çıkan teknoloji ve dijitalleşme başlıkları şöyle sıralandı:
Siber güvenlik: Türk devletleri arasında siber güvenlik ve iş birliği mutabakatının imzalanarak uygulamaya geçirilmesi.
Ortak uydu projesi: Uzay alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve ortak uydu projesinin hızlandırılması.
Dijital ticaret: Ülkelerin pazarlarını tek çatı altında buluşturacak ortak bir dijital ticaret platformunun oluşturulması.
Büyük Türk Dili Modeli: Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak ortak bir dil modelinin geliştirilmesi.
Teknolojik iş birliği: Üye ülkelerin dijital dönüşüm ve güvenlik alanlarında ortak çalışmalar yürütmesi.
Erdoğan, Büyük Türk Dili Modeli'nin geliştirilmesine yönelik çalışmalara bütün üye ülkelerin katkı sunmasını beklediklerini de sözlerine ekledi.
Zirvede ortak gelecek ve iş birliği mesajı
Ankara'da gerçekleştirilen 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nde siyasi, ekonomik, kültürel ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesi ön plana çıktı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamaları, Türk devletleri arasında ortak hareket etme iradesinin güçlendirilmesi, KKTC'nin teşkilatla ilişkilerinin artırılması, Türkmenistan'ın tam üyeliği, Filistin meselesinde ortak tutum ve bölgesel barışın desteklenmesi başlıklarını içerdi.
Türkiye'nin dönem başkanlığında Türk dünyası arasındaki ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınması ve ortak projelerin somut sonuçlara dönüştürülmesi hedefleniyor.