ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Helsingborg'daki toplantıda savunma üretimi, Ankara'daki kritik zirve ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğü konularında ortak vurgular yaptı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İsveç’in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesi dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Rubio, Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Liderler Zirvesi’nin “NATO tarihindeki en önemli zirvelerden biri” olabileceğini belirterek, bugünkü temasların zirvenin temelini oluşturacağını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın bazı NATO müttefiklerinin Orta Doğu operasyonlarına yönelik tutumundan rahatsız olduğunu ifade eden Rubio, “Bu mesele liderler zirvesinde ele alınacak” dedi.
“Asker değişiklikleri ceza değil”
ABD’nin Avrupa’daki askeri konuşlanmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rubio, Polonya’ya yönelik yeni asker sevkiyatını hatırlatarak, küresel güvenlik ihtiyaçları nedeniyle konuşlanmaların sürekli gözden geçirildiğini söyledi. Rubio, bunun “cezalandırıcı bir adım olmadığını” vurguladı.
Savunma sanayii vurgusu
Rubio, NATO ülkelerinin mühimmat üretim kapasitesinin yetersiz kaldığını belirterek, “Gelecekteki ihtiyaçlara cevap verecek hızda üretim yapamıyoruz” ifadelerini kullandı. Savunma sanayii altyapısının güçlendirilmesinin NATO içinde ortak önceliklerden biri olacağını söyledi.
İran ve Hürmüz Boğazı açıklaması
İran ile yürütülen görüşmelere de değinen Rubio, süreçte “bir miktar ilerleme” olduğunu belirtti ancak İran’ın nükleer silah sahibi olmasına kesinlikle izin verilmeyeceğini ifade etti.
Rubio ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş ücreti uygulanmasına yönelik iddialara sert tepki göstererek, bunun uluslararası hukuk açısından kabul edilemez olduğunu söyledi. ABD’nin bu konuda BM Güvenlik Konseyi’nde diplomatik girişim yürüttüğünü açıkladı.
Rutte: “Daha fazla üretim yapmak zorundayız”
Rutte ise NATO ülkelerinde savunma harcamalarının hızla arttığını belirterek, Lahey Zirvesi sonrası yüz milyarlarca dolarlık ek kaynağın savunma alanına aktarılacağını söyledi.
Ancak asıl sorunun üretim kapasitesi olduğuna dikkat çeken Rutte, “Caydırıcılığımızı sürdürebilmek için daha fazla üretim yapmak zorundayız” dedi.
Rutte ayrıca, Ukrayna’ya yönelik Patriot hava savunma sistemi desteğinin sürdüğünü belirterek, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın bu desteğin finansmanında önemli rol oynadığını ifade etti.
İran ve Hürmüz Boğazı konusuna da değinen Rutte, “Seyrüsefer özgürlüğünün ihlal edilmesi kabul edilemez” değerlendirmesinde bulundu.
"Tek bir müttefike, yani ABD'ye olan bağımlılığımızı azaltacağız"
ABD'nin Polonya'ya 5 bin asker asker daha gönderme kararı sorulan Rutte, "Bu açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum. Komutanlarımız tüm detaylar üzerinde çalışıyorlar, elbette bunu memnuniyetle karşılıyorum. Ancak şunu açıkça belirtelim: İzlediğimiz yol; daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO, uzun süredir olduğu gibi tek bir müttefike yani ABD'ye olan bağımlılığımızı zaman içinde adım adım azaltarak onların da bizim çıkarlarımıza uygun olan diğer önceliklere daha fazla yönelme imkanı ve seçeneğine sahip olmalarını sağlamak. Ancak elbette dünkü açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum" şeklinde konuştu.