Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, 31 Ağustos 2026'da İstanbul'da buluşarak 'Mekke Savunma İttifakı'nı kurdu. Savunma sanayisi iş birliği ve Suudi Arabistan'da sekretarya kurulması kararlaştırılan ittifak, bölgesel barış ve istikrarı hedefliyor.
İlk toplantı İstanbul’da yapıldı
Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında tesis edilen Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da ilk toplantısını gerçekleştirdi.
Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile Pakistanlı ve Suudi Arabistanlı yetkililer katıldı.
Toplantının ardından Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, üç ülkenin bölgesel barış ve istikrarın sağlanması amacıyla birlikte hareket etme kararlılığını sürdürdüğü belirtildi.
“Üç ülke, barış ve istikrar için birlikte çalışacak”
Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı’nın Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanları, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’yla teşkil edilen Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi formatında 31 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul’da bir araya gelmişlerdir.” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada üç ülkenin, bölgelerinde sürdürülebilir barış ve istikrarın sağlanması için bölgesel sahiplenme anlayışıyla hareket edeceği vurgulandı.
Üç ülkenin, krizlerin barışçıl yollarla çözümünü teşvik etmek, gerilimi düşürmek ve itidalin sağlanmasına yönelik çabaları desteklemek konusunda kararlı olduğu bildirildi.
İş birliği daha da kurumsallaştırılacak
Toplantıda Mekke Anlaşması kapsamında yürütülen iş birliğinin daha güçlü ve kurumsal bir yapıya kavuşturulması konusunda da anlaşmaya varıldı.
Açıklamada, “Bugün, üç ülke, dayanışmalarını güçlendirecek, kollektif caydırıcılık ve savunmalarının muteberliğini ve etkinliğini sağlayacak, adil, kapsayıcı ve kalıcı barışa yönelik bölgesel gayretlere ve iş birliğine dayalı güvenliğe katkıda bulunacak şekilde, Mekke Anlaşması kapsamındaki iş birliğinin daha da kurumsallaştırılması için adımlar atma hususunda mutabık kalmışlardır.” denildi.
Suudi Arabistan’da sekretarya kurulacak
Mekke Anlaşması çerçevesinde yürütülecek çalışmaların koordinasyonu için Suudi Arabistan’da bir sekretarya kurulması kararlaştırıldı.
Dışişleri Bakanlığı açıklamasına göre sekretaryaya ilk etapta Pakistan’dan, üç yıl süreyle görev yapacak bir Genel Sekreter başkanlık edecek.
Savunma sanayisinde ortak çalışmalar yapılacak
Üç ülke ayrıca savunma sanayisi alanındaki iş birliğini geliştirme konusunda da ortak hareket edecek.
Açıklamada, “Müşterek faaliyetler aracılığıyla, savunma sanayi iş birliği, ortak teknoloji geliştirilmesi ve ortak üretim yoluyla savunma yeteneklerinin ve silahlı kuvvetlerinin uyumunu güçlendirmek üzere de çalışacaklardır.” ifadelerine yer verildi.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın savunma alanındaki ortak faaliyetleri artırması ve silahlı kuvvetler arasındaki uyumun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Fidan’dan Netanyahu’ya sert mesaj
Toplantı sonrasında açıklamalarda bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın gündeminde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da vardı.
Fidan, Netanyahu’ya yönelik sert ifadeler kullanarak uluslararası toplumun harekete geçmesi gerektiğini söyledi.
Fidan, “İnsanlığın, uluslararası toplumun ve güvenliğin ortak düşmanı haline gelmiş Netanyahu, ciddiye alınacak bir insan değildir. Netanyahu, onun mentalitesi ve onunla beraber hareket eden soykırımcı kitle sadece Türkiye için değil, bütün küresel güvenlik için bir tehdit oluşturmaktadır.” dedi.
Fidan sözlerini, “Filistinli kanı dökmekten, Müslüman kanı dökmekten zevk alan bu caninin artık durdurulması gerekiyor. Bu Netanyahu tehdidiyle uluslararası sistem savaşmalıdır. Benim mesajım bu.” ifadeleriyle sürdürdü.
İttifakın resmi adı: Mekke Savunma İttifakı
Toplantının en önemli sonuçlarından biri de yeni savunma yapılanmasının resmi adının belirlenmesi oldu.
Hakan Fidan, ittifakın resmi adının “Mekke Savunma İttifakı” olduğunu açıkladı.
Fidan, “Bugün itibarıyla anlaşmayla öngörülen kurumsal yapının oluşturulması için çalışmalarımıza da başlamış olduk. Her şeyden önce ittifakımızın resmi adı üzerinde mutabık kaldık: Mekke Savunma İttifakı.” dedi.
Toplantının büyük bir uyum içerisinde geçtiğini belirten Fidan, “Büyük bir uyum içerisinde ve derinlik içerisinde toplantıda kardeşlerimiz görüşlerini ifade etti. Burada alınan kararların hayırlı uğurlu olmasını diliyorum.” ifadelerini kullandı.
“İttifak bölgedeki tüm devletlere açık”
Fidan, Mekke Savunma İttifakı’nın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmadığının da altını çizdi.
İttifakın temelinde devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı ile içişlerine müdahale etmeme ilkelerinin bulunduğunu belirten Fidan, bölgedeki diğer devletlerin de ittifaka katılımına kapının açık olduğunu söyledi.
Fidan, “İttifak, devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı ile içişlerine müdahale etmeme gibi uluslararası hukuk ilkelerine dayanmaktadır. İttifakın herhangi bir devlete karşı olmadığını aksine bu temel ilkelere yad eden bölgemizdeki tüm devletlere açık olduğunu bir kez daha vurguluyoruz.” dedi.
İttifakın genişlemesi konusunda da mutabakat bulunduğunu belirten Fidan, “İttifakın genişlemesi konusunda hemfikiriz ama tabii bu da süreç içerisinde olacaktır.” ifadelerini kullandı.
“Bölgede belirsizlik azalacak”
Yeni savunma yapılanmasının bölgesel güvenliğe etkisine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Fidan, ittifakın bölgede istikrarın güçlenmesine katkı sağlayacağını söyledi.
Fidan, “Bu ittifakla bölgede giderek daha büyük bir istikrarın oluşacağını, belirsizliğin azalacağını göreceğiz.” ifadelerini kullandı.
Böylece Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Mekke Anlaşması çerçevesindeki savunma ve güvenlik iş birliğinin ilk kurumsal toplantısı tamamlanırken, Mekke Savunma İttifakı’nın teşkilatlanması ve ortak çalışmalarının geliştirilmesi için yeni bir süreç başlamış oldu.