Çerçeve yasa 5 aşamada uygulamaya girecek!

Kamuoyunda "Terörsüz Türkiye" süreci olarak bilinen çalışmaların yasal zeminini oluşturan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilerek yasalaştı.

Genel Kurul'daki oylamada düzenlemeye 467 milletvekili kabul, 87 milletvekili ret ve 7 milletvekili çekimser oy kullandı. Oylamada 2 oy ise mükerrer sayıldı.

Yasanın uygulanması için kritik şart: Silah bırakma ve fesih teyidi

Düzenlemenin uygulanmaya başlanması belirli şartlara bağlandı. Buna göre öncelikle terör örgütünün feshedildiğinin ve silah bıraktığının güvenlik kurumlarınca tespit ve teyit edilmesi gerekiyor.

Ardından Milli Güvenlik Kurulu'nun örgütün feshine ilişkin kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yasal mekanizma işlemeye başlayacak.

Süreci iki ayrı kurul takip edecek

Yasanın uygulanması ve sürecin takibi için iki ayrı mekanizma oluşturulacak.

İlk kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında görev yapacak. Kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.

İkinci mekanizma ise TBMM bünyesinde oluşturulacak İzleme ve İrtibat Kurulu olacak. Kurulda siyasi parti temsilcileri görev yapacak.

Başvurular için 6 aylık süre

Yasadan yararlanmak isteyenler için MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 aylık başvuru süresi öngörülüyor.

Düzenleme; örgüt kurma, yönetme, örgüte üye olma, yardım ve yataklık ile propaganda gibi belirli suçları kapsıyor.

Ceza ertelemesinde 5 ve 10 yıllık süre

Düzenleme kapsamında suçun ceza sınırına göre farklı erteleme süreleri uygulanacak.

15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda: 5 yıl erteleme15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda: 10 yıl ertelemeMüebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren bazı suçlarda: 10 yıl erteleme

Erteleme süresince ilgili soruşturma ve davalara ilişkin yasal süreçler düzenlemede belirtilen esaslar çerçevesinde durdurulacak.

Kasten öldürme suçları kapsam dışında

Düzenlemenin önemli istisnaları da bulunuyor.

Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçları kapsam dışında tutuluyor. Ayrıca 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren bazı suçlar da düzenlemeden yararlanamayacak.

Bu kapsam nedeniyle Abdullah Öcalan'ın düzenlemeden yararlanmasının önü kapatılıyor.

Süreç 5 aşamada işleyecek

Yasanın uygulanmasıyla birlikte hak sahipleri açısından beş aşamalı bir süreç öngörülüyor.

1. Başvuru ve kayıt

İlk aşamada başvuru yapılacak. Örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç ve patlayıcılar kayıt altına alınarak teslim edilecek.

Başvurular, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde yapılacak.

2. Koruma tedbirlerinin kaldırılması

Başvurunun ardından dosyalar incelenecek.

Tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri, dosyanın bulunduğu aşamaya göre ilgili hakimlik, mahkeme veya Yargıtay tarafından değerlendirilecek.

İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalara ilişkin işlemler de düzenlemede belirlenen usule göre yürütülecek.

3. Erteleme kararı verilecek

Üçüncü aşamada kişinin işlediği suçun niteliğine göre 5 veya 10 yıllık erteleme uygulanacak.

Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek. Bu süre içerisinde dava zamanaşımı işlemeyecek.

4. Denetim süreci başlayacak

Erteleme döneminde kişinin yeni bir terör suçu işlememesi şartı aranacak.

Bu süre içerisinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılarak yargılamaya veya infaza devam edilecek.

Erteleme süresinin herhangi bir yeni suç işlenmeden tamamlanması halinde ise soruşturma veya hükümlülük açısından düzenlemede öngörülen hukuki sonuçlar uygulanacak.

5. Hak yoksunlukları kaldırılabilecek

Son aşamada kişinin geçmişteki soruşturma, kovuşturma veya mahkumiyeti nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması gündeme gelecek.

Beş yıllık erteleme uygulananlarda en az 2 yıl, 10 yıllık erteleme uygulananlarda ise en az 3 yıl geçmesinin ardından ilgili kurul tarafından gerekli hukuki süreç başlatılabilecek.

Kamu görevlilerine hukuki güvence

Düzenleme kapsamında sürecin uygulanmasında görev alan kamu personeline de hukuki güvence sağlanıyor.

Görevlilerin kanun kapsamında gerçekleştirdikleri işlemler nedeniyle cezai sorumluluklarının doğmamasına yönelik hükümler de düzenlemede yer alıyor.

Yeni yasal düzenlemelerin önü açılacak

"Terörsüz Türkiye" sürecinin başarıyla ilerlemesi ve terör tehdidinin ortadan kalkması halinde yeni yasal düzenlemeler de gündeme gelebilecek.

Bu kapsamda Ceza İnfaz Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuatta uyum düzenlemeleri yapılması planlanıyor.

Böylece TBMM'den geçen düzenlemeyle birlikte, terör örgütünün feshi ve silah bırakmasının teyit edilmesi sonrasında işletilecek yeni hukuki sürecin temel çerçevesi belirlenmiş oldu.