Mekke Savunma Anlaşması ilk büyük sınavında!Suudi Arabistan'dan çağrısı!

Orta Doğu'da Yemen ile Suudi Arabistan arasındaki gerilim, Türkiye ve Pakistan'ı da yakından ilgilendiren yeni bir gelişmeye sahne oldu. Suudi Arabistan'ın, Husilerin artan saldırıları karşısında Türkiye ve Pakistan ile imzaladığı ortak savunma anlaşmasını gündeme taşıması, üç ülke arasındaki askeri iş birliğini yeniden öne çıkardı.

Suudi Arabistan'ın resmi haber ajansına dayandırılan açıklamaya göre, üç ülkenin genelkurmay başkanları Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde acil toplantı gerçekleştirecek. Toplantının tarihi henüz açıklanmazken, Riyad'a sağlanabilecek desteğin kapsamının görüşülmesi bekleniyor.

NEW YORK'TAKİ GÖRÜŞMENİN ARDINDAN ACİL TOPLANTI KARARI

Acil toplantı kararı, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri yetkililerinin New York'ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, perşembe günü bir araya geldi.

Görüşmenin ardından üç ülkenin askeri komuta kademesinin toplanması kararlaştırıldı.

Suudi Arabistan tarafından yapılan açıklamada, genelkurmay başkanlarının Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Riyad'a verilebilecek desteği değerlendireceği bildirildi.

Ancak Türkiye ve Pakistan'ın hangi askeri veya teknik imkânlarla destek sağlayacağına ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar açıklanmadı.

SUUDİ ARABİSTAN: 6 BALİSTİK FÜZE ETKİSİZ HALE GETİRİLDİ

Yemen kaynaklı saldırılar, Riyad yönetiminin güvenlik gündeminde öncelikli başlık haline geldi.

Acil toplantı kararının öncesinde Suudi Arabistan, Yemen'den ülkeye yönelik gerçekleştirilen füze saldırılarına ilişkin açıklama yaptı.

Suudi Arabistan makamları, perşembe günü Taif ve Yanbu yönüne fırlatılan 6 balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini duyurdu.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Husilerin saldırılarının devam etmesi durumunda yeni adımlar atılabileceğini belirtti.

Riyad daha önce de hedef alınmıştı

Suudi Arabistan, 19 Eylül'de Husilerin başkent Riyad'a balistik füze fırlattığını açıklamıştı. Füzenin hava savunma sistemleri tarafından önlendiği ve olayda can kaybı yaşanmadığı bildirilmişti.

Husiler aynı dönemde Suudi Arabistan'ın petrol altyapısını da hedef aldıklarını öne sürdü. Ancak bu iddiaların bir bölümü bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

Saldırıların artmasıyla birlikte Suudi Arabistan'ın savunma kapasitesini güçlendirmek ve müttefikleriyle koordinasyonu artırmak amacıyla harekete geçtiği değerlendiriliyor.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI'NIN KRİTİK MADDESİ

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki güvenlik ve savunma iş birliğinin temelini oluşturuyor.

Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalandı.

Anlaşmanın en dikkat çeken hükmü, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye birden yapılmış kabul edilmesini öngören ortak savunma maddesi oldu.

Anlaşmayla birlikte ülkeler arasında savunma sanayisi, askeri koordinasyon ve güvenlik alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Anlaşma sahada nasıl uygulanacak?

Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları sonrasında gündeme gelen genelkurmay başkanları toplantısı, anlaşmanın uygulama mekanizmalarının belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Indian Express'te yayımlanan bir analizde, saldırıların anlaşmanın uygulanabilirliğini test ettiği değerlendirmesi yapıldı. Bu değerlendirme ilgili yayın kuruluşunun analizini yansıtıyor.

Bununla birlikte, ortak savunma hükmünün mevcut saldırılar karşısında hangi somut adımlarla uygulanacağı ve askeri desteğin kapsamı henüz açıklanmış değil.

HAKAN FİDAN: ASKERİ İHTİYAÇLARI KARŞILAMADA SIKINTIMIZ OLMAZ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Eylül'de verdiği röportajda Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar ve Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Fidan, anlaşma kapsamında taraf ülkelerin birbirlerine karşı müttefiklik sorumlulukları bulunduğunu belirterek Türkiye'nin imzaladığı anlaşmanın arkasında olduğunu vurguladı.

Suudi Arabistan'ın özellikle bazı teknik alanlarda askeri ihtiyaçlarının olabileceğini ifade eden Fidan, bu ihtiyaçların karşılanması konusunda Türkiye'nin yaklaşımına ilişkin şu açıklamayı yaptı:

"Bunu da karşılama yönünde bir sıkıntımız olmaz."

Fidan ayrıca anlaşmanın kurumsallaşması konusunda önemli mesafe alındığını, sekretarya ve buna bağlı askeri karargâhın oluşturulmasına ilişkin teknik çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını söyledi.

Ancak bu açıklamalar, Türkiye'nin Suudi Arabistan'a asker gönderme kararı aldığı anlamına gelmiyor. Askeri birlik, hava savunma sistemi veya başka bir unsurun gönderilmesine ilişkin resmî bir karar henüz duyurulmadı.

İSTANBUL'DA İLK TOPLANTI GERÇEKLEŞTİRİLMİŞTİ

Üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin kurumsal altyapısı, anlaşmanın imzalanmasının ardından oluşturulmaya başlandı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları, 31 Ağustos'ta İstanbul'da Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısını gerçekleştirdi.

Toplantıda Suudi Arabistan'da kalıcı bir sekretarya oluşturulması ve ülkeler arasındaki askeri iş birliğinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.

Milli Savunma Bakanlığının daha önce yaptığı açıklamalarda, iş birliğinin aşamalı olarak geliştirilmesi planlandığı belirtilmişti.

Bu kapsamda;

Ortak komuta ve koordinasyon mekanizmalarının oluşturulması,

Saha tatbikatlarının gerçekleştirilmesi,

Kara, deniz ve hava kuvvetlerini kapsayan ortak tatbikatların geliştirilmesi,

Hava savunma ve insansız sistemler alanında iş birliğinin artırılması

gibi başlıklar gündeme gelmişti.

HUSİLERDEN TÜRKİYE VE PAKİSTAN'A MÜDAHİL OLMAMA ÇAĞRISI

Gelişmelerin Türkiye açısından dikkat çeken bir diğer boyutunu Husilerden gelen açıklamalar oluşturdu.

Husi yönetiminin üst düzey isimlerinden Muhammed el-Buhayti, Türkiye veya Pakistan'ın Suudi Arabistan'a askeri destek vermesi durumunda buna karşılık verileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

El-Buhayti, iki ülkeye çatışmaya müdahil olmamaları çağrısı yaptı.

Bu açıklama, Husi tarafının olası askeri müdahaleye ilişkin tutumunu yansıtıyor. Türkiye ve Pakistan'ın söz konusu açıklamaya ilişkin atacağı adımlar ve güvenlik değerlendirmeleri ise henüz netleşmiş değil.

GÖZLER TÜRKİYE, SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN'IN ATACAĞI ADIMLARDA

Suudi Arabistan'ın acil toplantı çağrısı, üç ülke arasındaki ortak savunma mekanizmasının mevcut güvenlik krizi karşısında nasıl işletileceğine ilişkin soruları gündeme getirdi.

Genelkurmay başkanlarının yapacağı toplantıda, Suudi Arabistan'ın ihtiyaç duyduğu desteğin niteliği, askeri koordinasyonun kapsamı ve anlaşma çerçevesinde uygulanabilecek mekanizmaların değerlendirilmesi bekleniyor.

Şu ana kadar Türkiye veya Pakistan'ın Suudi Arabistan'a asker göndereceğine ya da doğrudan askeri operasyonlara katılacağına ilişkin resmî bir karar açıklanmış değil.

Toplantının tarihi ve sonuçları da henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

Üç ülkenin alacağı kararlar, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın kriz dönemlerinde nasıl uygulanacağı ve Türkiye'nin bölgesel savunma iş birliğindeki rolünün nasıl şekilleneceği açısından yakından takip edilecek.