12 ülkeden İsrail’e ortak yaptırım kararı!

İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşim faaliyetlerini genişletmesine karşı Fransa, İngiltere ve Kanada’nın da aralarında bulunduğu 12 ülke ortak harekete geçti. Ülkeler, yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ticaretine yönelik ulusal kısıtlamalar uygulanacağını duyurdu.

Fransa, Birleşik Krallık ve Kanada’nın öncülüğündeki girişime Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç de destek verdi. Ortak bildiride, Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişletilmesinin iki devletli çözüm ihtimalini ciddi biçimde tehdit ettiği vurgulandı.

E1 projesine sert tepki

12 ülke, İsrail’in Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasında yer alan E1 bölgesindeki yerleşim planına da tepki gösterdi. Projenin hayata geçirilmesinin Batı Şeria’nın kuzey ve güney bağlantısını zayıflatacağı ve iki devletli çözümün uygulanabilirliğini daha da zorlaştıracağı belirtildi.

Ortak bildiride, E1 yerleşim projesi kapsamında açılan ihale çağrıları “kabul edilemez bir adım” olarak nitelendirildi. İngiltere de daha önce şirketlere E1 ve diğer yerleşim projelerindeki inşaat ihalelerine katılmamaları yönünde uyarıda bulunmuştu.

Yerleşim ürünlerine ticari kısıtlama

Bildirinin en dikkat çeken başlıklarından biri ise yasa dışı yerleşimlerde üretilen mallara yönelik ticari önlemler oldu. 12 ülke, bu ürünlerin ticaretine karşı ulusal düzeyde kısıtlamalar uygulama ve Avrupa genelindeki benzer girişimleri destekleme kararlılığını açıkladı.

Bu alanda ülkelerin attığı adımların kapsamı birbirinden farklılık gösteriyor. Örneğin Hollanda, 22 Eylül 2026’dan itibaren yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ithalatı, satın alınması ve satışını yasaklayacak düzenlemeyi yürürlüğe koyacak.

Yerleşimci şiddetine karşı çağrı

Ortak bildiride yalnızca ticari önlemlerle sınırlı kalınmadı. Batı Şeria’da artan yerleşimci şiddetinin de durdurulması çağrısı yapıldı.

İsrail hükümetinden yerleşim alanlarının genişletilmesine ve sivil idari yetkilerin devredilmesine son vermesi istenirken, şiddet olaylarına karışan yerleşimcilerin yargı önüne çıkarılması ve İsrail güvenlik güçleri hakkındaki iddiaların etkili biçimde soruşturulması talep edildi.

“İlhak ve zorla yerinden edilmeye karşıyız”

12 ülke, Filistin topraklarının ilhak edilmesine ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine yol açabilecek her türlü girişime karşı olduklarını da açıkladı.

Liderler, kalıcı ve adil bir barış için uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler kararları çerçevesinde hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.

İki devletli çözüm mesajı

Bildirinin son bölümünde ise İsrail’in meşru güvenlik ihtiyaçlarının tanındığı belirtilirken, Hamas’ın 7 Ekim saldırıları yeniden kınandı. Antisemitizmle mücadeleye devam edileceği ifade edildi.

12 ülke, İsrail ile egemen, demokratik ve yaşayabilir bir Filistin devletinin yan yana, barış ve güvenlik içinde yaşamasını öngören iki devletli çözümün desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.

İngiltere hükümeti de 2026 boyunca yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğu yönündeki tutumunu sürdürürken, yerleşimlerle ticaret konusunda müttefiklerle daha ileri adımların nasıl atılabileceğine ilişkin görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı.