'Zorunlu aşı' için yasal düzenleme şart

Çin'in ürettiği Kovid-19 aşısının Türkiye'ye gelmesine sayılı günler kala, risk gruplarından başlamak üzere tüm toplumda "zorunlu aşı" uygulamasının gerekliliği tartışması başladı.

Gündem, 05 Aralık 2020 Cumartesi, 11:20
'Zorunlu aşı' için yasal düzenleme şart

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın 2 Aralık'ta yapılan Bilim Kurulu toplantısının ardından Çin'den gelecek aşının 11 Aralık'tan sonra Türkiye'de olacağı, aşıların gerekli kontrol ve izin süreçlerinden sonra öncelikli olarak sağlık çalışanları ve 65 yaş üstü vatandaşlar ile yaşlı, engelli, koruma evlerinde kalanlar gibi toplu ve kalabalık yerlerde yaşayan yetişkinlere yapılacağı belirtilmişti.

 Bakan Koca da, aşı yaptırmanın zorunlu tutulmayacağını fakat vatandaşı ikna edecek bilgilendirmelerin yapılacağını ifade etti. Koca'nın açıklamasının ardından hekimler ve sağlık çalışanları ikiye bölündü. Sosyal medyaya da yansıyan bu tartışmada bazı hekimler "sonuçlarını ve etkilerini" görmeden aşı yaptırmayacağını açıklarken, pek çok hekim de faz-3 aşamasından geçmiş aşıların hangi ülkeden geldiğine bakılmaksızın yaptırılması gerektiğine işaret etti.

Anayasanın 17. maddesinde, "Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamayacağı; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamayacağı" hüküm altına alınıyor. Anayasanın 13. maddesine göre de temel hak ve hürriyetler, yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabiliyor.

Yani Türkiye'de herhangi bir nedenle "zorunlu aşı" uygulamasının başlatılabilmesi, bu uygulamanın kanuna eklenmesi ile mümkün olabiliyor. Söz konusu yetkinin idare tarafından kullanılabilmesi için, bu yetkinin kim tarafından, nasıl ve ne şekilde, hangi amaçla kullanılacağını, kapsamını ve bireylerin buna karşı başvuru yollarını belirleyen kanuni bir düzenleme yapılması gerekiyor.

Türkiye'de "zorunlu aşı uygulaması", 1930'da çıkarılmış, ancak çok fazla değişiklik geçirmeden günümüze gelmiş Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda düzenlenirken, söz konusu yasada Türkiye'de yaşayan herkesin zorunlu aşılama kapsamına alınacağı tek aşının çiçek aşısı olduğu ifade ediliyor. Ancak 1977'den beri dünyada çiçek hastalığı görülmediğinden, 1980'den bu yana Türkiye'de çiçek aşısı uygulanmıyor.

Mevcut durumda bakanlığın herhangi bir hastalığa karşı "zorunlu aşılama" programı bulunmuyor. Ancak, difteri, boğmaca, tetanoz, kızamık, tüberküloz, poliomiyelit, hepatit B, kızamıkçık, kabakulak, pnömokok ve heamophilus influenza Tip b enfeksiyonları, hepatit A ve suçiçeği hastalıklarına karşı ücretsiz olarak tüm çocukların aşılanması hedefleniyor.

Aşı yaptırmak istemeyen aileler ise "hastalıklar hakkında bilgilendirildiği ve aydınlatıldığı halde kendi özgür iradesiyle çocuğunun aşısının yapılmasına izin vermediğini" beyan edebiliyor.

Türk Tabipleri Birliği'nin verilerine göre 2011'de 183 aile çocuğuna aşı yapılmasını reddederken bu rakam 2017 sonunda 23 bin aileye ulaştı.

2015 yılında ikiz bebeklerine zararlı olduğu gerekçesiyle aşı yaptırmak istemeyen Cumhuriyet Savcısı Hüseyin Ayyayla hakkında, Ordu Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından, bebekler için sağlık önlemi uygulanması istemiyle dava açılmıştı. Bunun üzerine Ayyayla da bireysel hak ihlâli ve aşı onam alınma zorunluluğu getirilmesi isteği ile idareyi mahkemeye vermişti. Davayı Ayyayla kazanırken, karar 2016'da Yargıtay tarafından da onanmıştı.

Anayasa Mahkemesi (AYM), 2015'te, çocuğuna aşı yaptırmak istemeyen Halime Sare Aysal isimli vatandaşın çocuğuyla ilgili sağlık tedbiri uygulanmasına karar verilmesini hak ihlâli saymış; aşı konusundaki benzer bir diğer karar da Muhammed Ali Bayram'ın 2016'daki başvurusu üzerine verilmişti. AYM, kararlarının gerekçesinde "ihlâl" kararlarını somut yasal norm eksikliğine dayandırırken, yasada olmayan bir hükümle kişilerin aşıya zorlanamayacağını belirtmişti.

(Ayşegül Kahvecioğlu/Milliyet)

Yaşam
Sıla boşandı!
Ünlü şarkıcı Sıla ile şef Hazer Amani 15 dakika içinde Bodrum'da boşandı.
Magazin
Sefirin Kızı Dizisi'nde şok ayrılık!
Sevilen dizi Sefirin Kızı'nda Engin Akyürek ile başrolü paylaşan Neslihan Atagül, sağlık probleml...
Magazin
Deniz Akkaya soyundu, sosyal medya yıkıldı!
48 yaşındaki ünlü Model Deniz Akkaya, yarı çıplak küvete girdi. Sosyal medyada yer yerinden oynadı.
Siyaset
Erdoğan: "CHP'nin başındaki zat, partisindeki taciz ve tecavüz olaylarına tam 56 gündür sessiz!"
Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan: "CHP'nin başındaki zat, partis...
Sağlık
Son araştırma korkuttu. Korona Virüs yakamızı bırakmıyor!
İngiltere'de yapılan bir araştırmanın sonuçları tedirginlik yarattı. Araştırmaya göre, Korona Vir...
Sağlık
Korona hasta sayımız düşmeye devam ediyor
Korona Virüs salgınında yeni vaka sayısı 5 bin 862 olarak açıklandı. 164 kişi hayatını kaybetti.
Koronavirüse karşı akciğerinizi güçlendirin
Yaptığı işi duyan korkup kaçıyor
Pandemi döneminde duruş bozuklukları arttı
Barajda sular çekilince bir köy daha ortaya çıktı

En Çok Okunan Haberler